ATMK yani Aydınlatma Türk Milli Komitemizin kuruluş öyküsünden bahseder misiniz? Kaç yılında, nerede, kimler tarafından kurulmuştur?

Aydınlatma Türk Milli Komitesi (ATMK) Uluslararası Aydınlatma Komisyonu’na (CIE, Commission Internationale de L’éclairage) üye ülke olarak Türkiye’yi temsil eden, uygulama ve imalata yönelik öneri geliştiren, standartların oluşması için altyapı oluşturma amaçlı bilimsel çalışmalar yürüten kurumsal bir yapıdır.

Ülkemizde ilk kez 16 Şubat 1982’de İTÜ Maçka Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dekanlığı’nda yapılan bir toplantıda ‘Ulusal Aydınlatma Komite’mizin olabildiğince kısa sürede kurularak, faaliyete geçmesi konusunda görüş birliğine varılmıştı. Ancak “Aydınlatma Türk Milli Komitesi”nin kuruluşu 1995 yılında gerçekleşmiştir. Komitemiz, 2547 sayılı kanunun 2880 sayılı kanunla değişik 7/3-m maddesi uyarınca, Yükseköğretim Kurulu adına 31 Ekim 1995 tarih, 22449 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan yönetmelik ile kurulmuş ve faaliyetlerine başlamıştır. Kurucu üyeler Prof.Dr. Mehmet Şener Küçükdoğu, Prof. Müjgan Şerefhanoğlu Sözen, Prof. Dr. Rengin Ünver, Prof. Dr.Sermin Onaygil, Prof.Dr. Leyla Dokuzer Öztürk, Prof. Dr. Alpin Köknel Yener ve Doç. Dr. Dilek Enarun’dan oluşmaktaydı. Bu gün için 7. Dönem (2014-2017) Yönetim Kurulu’nda;

Prof.Dr.Rengin Ünver (Başkan)

Prof.Dr.Sermin Onaygil (Başkan Yardımcısı)

Prof.Dr.Alpin Köknel Yener (Genel Sekreter)

Doç.Dr.Banu Manav (Sayman)

Y.Elk.Müh.Kevork Benlioğlu (Üye)

Y. Mim. Nergiz Arifoğlu (Üye)

Dr. Elk. Müh. Emre Erkin (Üye)

görev yapmaktadır.

Aydınlatma Türk Milli Komitesi 1996 yılından bu yana CIE Uluslararası Aydınlatma Komisyonu’na üye olarak ülkemizi temsil etmektedir. Ulusal Komitelerin, ülkelerindeki ışık ve aydınlatma ile ilgili kişi ve kuruluşlarla iletişim içerisinde ve onları uluslararası platformda temsil eden bir kuruluş olma görevlerinin yanı sıra, uluslararası teknik etkinliklere katılım ve katkıda bulunma gibi sorumlulukları da vardır.

Ulusal Komitelerin, uluslararası platformlara çıkmadan önce; kendi ülkelerinde ışık ve aydınlatma ile ilgili bilim, teknoloji, standartlaşma ve sanat konularıyla ilgili çalışmalar hakkında bilgi sahibi olma, ilgili kişiler ile iletişim içinde bulunma, bu kişilerin diğer ülkelerdeki kişi ve kurumlarla bilgi alışverişine yardım etme, ülkede üretilen, geliştirilen bilgi ve ürünlerin uluslararası platforma aktarılmasını, tartışmaya açılmasını özendirme ve organize etme gibi işlevleri de yerine getirmeleri gerekmektedir.

  • Kuruluş nedeni ile yaptığı faaliyetlerden kısaca bahseder misiniz?

ATMK’nın amaç ve görevleri; Türkiye’de Aydınlatma alanında ilerlemeleri ve çalışmaları özendirmek, yürütmek ve desteklemek, bilimsel toplantılar düzenlemek, bilimsel yayınlar yapmak, Türkiye’den üye kuruluş olarak “International Commission on Illumination”a katılmak, Türkiye’yi bu birlik nezdinde temsil etmek, birliğe üye diğer kişi, kurum ve kuruluşlarla temas ve ilişkiler kurmak ve bunlarla amaç ve imkanları içinde işbirliği sağlamak, ‘Aydınlatma Bilim ve Uygulamaları’ alanında yararlanılan araçlar, yöntemler ve kuramsal konular üzerinde yoğunlaşan çalışmaları özendirmek, meslek içi eğitim faaliyetlerini organize etmek ve yönetmektir.

Bu amaç ve görevler doğrultusunda ATMK, örneğin, 1997 yılında Avrupa ülkelerinde aydınlatma konusunda çalışanların oluşturduğu “Lux Europe” organizasyonuna üye oldu ve Türkiye, Lux Europe’un Yönetim Kurulu’nda temsil edilmeye başlandı. 1999 yılında Balkan ülkeleri ile işbirliği yapılarak “Balkan Aydınlatma Birliği (Balkan Lighting Society)” nin kurulması sağlandı ve Yönetim Kurulu’nda temsil edilmeye başlandı. ATMK ile aynı yılda kurulan Aydınlatma Gereçleri İmalatçıları Derneği (AGİD) ile kuruluşundan itibaren yakın işbirliği ortamı oluşturuldu. TMMOB Elektrik Mühendisleri Odasının değişik şubeleri ile işbirliği yapılarak, Türkiye’nin farklı şehirlerinde “Ulusal Aydınlatma Sempozyumu ve Sergileri” düzenlendi. Ayrıca, Kurulduğu yıldan itibaren her 2 yılda bir düzenlediği “ATMK Ulusal Aydınlatma Kongre ve Sergileri” ile sektörde yer alan resmi ve özel kurum, kuruluş çalışanları ve akademisyenlerin bir araya gelmesini, birbirleri ile tanışmasını olanaklı kılan ve bilgilerini paylaşabilecekleri bir ortam sağladı.

Uluslararası toplantılardan söz edecek olursam, 2001 yılında CIE Mid-Term Meeting kapsamında, CIE Genel Kurul, Teknik Bölüm ve Teknik Komite toplantıları ile eş zamanlı olarak  “İstanbul 2001 International Lighting Congress and Fair” adlı uluslararası kongre ve sergisi İstanbul’da gerçekleştirildi.  “Balkan Light II” kongre ve sergisi, 2002 yılında, “11th European Lighting Conference-Lux Europa Konferansı” 2009 yılında İstanbul’da yapılmıştır.

Özetleyecek olursam, ATMK bugüne kadar, 3 Uluslararası, 9 Ulusal Aydınlatma Kongre ve Konferansı düzenlemiş, çok sayıda bilimsel toplantı ve eğitim çalışmalarına destek vermiş, aydınlatma ile ilgili alanlarda ülke kalkınmasına, bilim ve teknolojinin gelişmesine yönelik akademik ve teknolojik çalışmalar yapılması için önderlik etmeye çalışmıştır.

ATMK’nın teknik etkinlikleri ise, her biri ışık ve aydınlatmanın belli bir alanını kapsayan bölümlerin sorumluluğunda, CIE’ninkine benzer biçimde yürütülmektedir. Her bölüm bir Bölüm Başkanı tarafından yönetilmektedir. Böylece, Türkiye, Uluslararası Aydınlatma Komisyonu’nun (CIE) teknik bölümlerinde yer alan çeşitli teknik komitelerde başkan ve üye olarak temsil edilmekte ve CIE yayınlarının oluşturulmasına katkıda bulunmaktadır.

  • Geçtiğimiz zamanda LUX EUROPE 2009 organizasyonuna malum ülkemiz ev sahipliği yaptı. Bu organizasyonun amaç ve hedefleri nelerdi, sonuçları nasıl olmuştur ?

Biraz önce de ifade ettiğim gibi ATMK, Avrupa’daki aydınlatma alanındaki araştırmacıların bir araya gelip kurdukları “Lux Europe” organizasyonuna 1997 yılında üye olmuş ve o tarihten itibaren de Onursal Başkanımız Prof. Dr. Mehmet Ş. Küçükdoğu tarafından Yönetim Kurulu Üyesi olarak temsil edilmiştir. “Lux Europe” organizasyonun amacı aydınlatma sektöründe yer alan araştırmacı, akademisyen, kuruluş vb. değişik platformlarda görev yapanları bir araya getirerek bilgi birikim ve paylaşımını sağlamak olarak özetlenebilir.

Organizasyon bu bağlamda, her dört yılda bir, farklı bir Avrupa ülkesinin ev sahipliğinde en yeni araştırma ve uygulamaların sunulduğu geniş katılımlı bir toplantı düzenlemektedir. “LUX EUROPA” organizasyonun 2009 yılında düzenlediği 11. Konferans (Lux Europa 2009 – 11. European Lighting Conference) ve “Lux Europa Yönetim Kurulu” toplantısı ATMK-Türkiye’nin ev sahipliğinde 09- 11 Eylül 2009 tarihleri arasında İstanbul’da, Kabataş Erkek Lisesi Eğitim Vakfı Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilmiştir. 30 ülkeden 381 kayıtlı katılımcının yer aldığı organizasyona ilişkin genel izlenim olumlu yönde gelişmiş ve ülkemiz başarılı bir şekilde temsil edilmiştir. Konferanstaki bildirilerin %15 i ülkemiz araştırmacılara aitti. Organizasyona ülkemizden de üyelerimiz ve aydınlatma özel sektör temsilcilerimiz gerek katılımları gerekse sponsorlukları ile büyük destek vermişlerdir. 

  • Krakow’ da düzenlenen 12. LUX EUROPE 2013 katılımı ile alakalı yapılan çalışmalar ile bu çalışmaların sonuçları hakkında kısaca bilgi verebilir misiniz ?

“12. Lux Europe Uluslararası Aydınlatma Kongresi” 17 – 19 Eylül 2013 tarihlerinde Polonya’nın Krakow şehrinde düzenlendi. Komitemiz, ülkemizin en iyi şekilde temsil edilebilmesi için gerekli tüm duyuruları yapmış ve gerekli destekleri vermiştir. Örneğin, Prof. Dr. Mehmet Ş. Küçükdoğu, Lux Europe Yönetim Kurulu Üyesi olarak tüm toplantılara katılarak organizasyonun genel işleyişine yardımcı olmuş, bilim kurulunda yer alarak konferans bildirilerinin seçiminde bulunmuştur.

ATMK Yönetim Kurulu üyeleri ise tüm bu tür toplantılarda olduğu gibi Türkiye’nin çok sayıdaki katılımcı ile temsil edilmesi için gerekli çalışmaları yürütmüştür. Türkiye’den 11 bildiri konferans programında yer almıştır. Bu sayı, toplantıda sunulan toplam çalışma sayısının yaklaşık % 10’unu oluşturmakta olup, ülkemizin aydınlatma alanındaki gücünün bir göstergesi olarak değerlendirilmelidir. ATMK Başkanı ve Yönetim Kurulu üyeleri ile diğer üyelerimizden oluşan heyetimiz, ülkemizi kalabalık bir katılım ile en iyi şekilde temsil etmişlerdir. Krakow’da gerçekleştirilen “Lux Europe Yönetim Kurulu Toplantısı”nda temsilcimiz Prof. Dr. Mehmet Ş. Küçükdoğu yeni dört yıllık dönem için Yönetim Kurulu Üyeliği’ne oy birliği ile seçilmiştir. Bir sonraki “13. Lux Europe Uluslararası Aydınlatma Kongresi” 2017 yılında Slovenya’nın Ljubljana kentinde düzenlenecektir. Biz ATMK olarak bu toplantıda da yine ülkemiz adına üzerimize düşen görevleri eksiksiz bir biçimde gerçekleştirmeyi hedefliyoruz.

  • ATMK üyeliği ve bu üyelik ile sağladığınız hizmetler ya da faydalar nelerdir?

Aydınlatma Türk Milli Komitesi’nin yönetmeliğinde yer aldığı üzere, faaliyetlerimiz, aydınlatma ile ilgili olarak ülke kalkınmasına, bilim ve teknolojinin gelişmesine yönelik akademik ve teknolojik çalışmalar yapılması için gerekli tüm alanları kapsamaktadır. Bu bağlamda, daha önce de ifade ettiğim gibi ülkemizde aydınlatma sektörünün değişik alanlarında yer alan kişi ve kuruluşların gerek akademik, gerek bilimsel gerekse araştırma ve uygulamaya yönelik her türlü çalışmasını desteklemek, bunların sunulabileceği, üzerinde tartışılabileceği platformlar oluşturabilmek için gerekli tüm olanakları yaratmaya çalışıyoruz. Söz konusu platformların başında bilimsel toplantılar ve sektöre yönelik özel sergi ve fuarlar gelmektedir.  Üyelerimiz düzenlediğimiz ve desteklediğimiz tüm ulusal ve uluslararası toplantılarda hem kendi çalışmalarını sunabilmekte hem de yapılan güncel araştırmalar konusunda bilgilenebilmektedir. Bu tür toplantılar, aydınlatma sektörüne; ülke çapında dikkat çekilmesini, üyelerimizin sektördeki konumlarının güçlenmesini, tanınırlıklarının artırılmasını ve sektöre yeni girişimcilerin katılmasını sağlamaktadır. Ayrıca, Aydınlatma Türk Milli Komitesi’nin kuruluşundan bu yana, ülkemizdeki akademik anlamda yapılan bilimsel çalışma sayısının da büyük ivme kazandığı gerçeği de yadsınamaz. Üyelerimiz, gereksinim duydukları yayınlar için ATMK Kütüphanesi’nden yararlanabilmekte, CIE yayınlarına ATMK aracılığı ulaşabilmektedir. Üyelerimiz, kendilerine özgü sorunlarını bizimle paylaştıklarında, uygun çözümler üreterek olabildiğince onlara yardımcı olmaya çalışıyoruz.

Bugün için, Aydınlatma Türk Milli Komitesi üye sayımız 3 Onur, 2 Fahri, 71 kişisel, 62 Kurumsal olmak üzere toplam 138’e ulaşmıştır. Aydınlatma Türk Milli Komitesi’ne kişisel ya da kurumsal üye olmak isteyenlerin üyelik talep formunu doldurması gerekmektedir. İlgili bu formlara web (www.atmk.org.tr) sayfamızdan da ulaşılabilmektedir. Formların ATMK Sekreterliği’ne iletilmesi halinde, başvuruyu takip eden ilk ATMK Yönetim Kurulu’nda değerlendirilmekte, sonucu resmi yazı ile ilgili kişi/kuruma iletilmektedir. ATMK, çalışmalarında sürekli üyeleri ile iletişim halindedir. ATMK akademik bir yapı olmaktan çok, aydınlatma konusunda üyelerinin ihtiyaç duyduğu konularda uygulamaya yönelik önerilerini paylaşmakta ve yol gösterici olmaktadır.

  • Komitenizin bu yıl ve önümüzdeki dönemlerde planları ve atılımları neler olacaktır? Bu konuda nasıl bir çalışma içerisindesiniz?

2014 ve 2015 yılları için oldukça yoğun bir çalışma programımız bulunmaktadır. Önce 2014 çalışmalarından söz etmek istiyorum.

Bilindiği gibi artık günümüzde diğer alanlarda olduğu gibi aydınlatma sektörünün gerek tasarım gerekse üretim alanlarında belirli bir standardizasyon oluşmaya başladı. Bu bağlamda, başta Uluslararası Aydınlatma Komisyonu (CIE), Avrupa Birliği (AB), Türk Standartları Enstitüsü (TSE) gibi kurum ve kuruluşlar, aydınlatmaya yönelik çeşitli yönetmelik, standart, rehber vb. uzun araştırmalara, incelemelere, deneylere dayalı yayınlar oluşturma çabası içindedir. Bu kuruluşlardan biri olan Avrupa Standartlar Komitesi (European Committee for Standardization; CEN), standartların AB düzeyinde uyumlaştırılması amacıyla faaliyette bulunan temel bir kurumdur.

CEN, tüm sektörlerde uyumlaştırılmış AB standartları oluşturarak, ulusal standartların farklılığından doğan ve Tek Pazar’ın işleyişini olumsuz yönde etkileyen teknik engellerin kaldırılması yönünde çalışmalar yapmaktadır. AB adayı olan ülkemiz, Avrupa Standartlar Komitesi’nde Türk Standartları Enstitüsü tarafından temsil edilmektedir. Avrupa Standartlar Komitesi’nin (CEN) aydınlatma alanında çalışan değişik teknik komiteleri (technical committee, TC) bulunmaktadır. Bunlardan biri olan, “CEN/TC 169 Light and Lighting (Işık ve Aydınlatma)” konulu teknik komitenin üyeleri, aynı zamanda ATMK’nin 18 yıldır üyesi olduğu CIE çalışmalarında bilimsel işbirliği içinde olduğu kişilerdir. Bu nedenle “CEN/TC 169 Light and Lighting (Işık ve Aydınlatma)” teknik komitesi doğrudan ATMK ile bağlantıya geçerek, 2014 yılı Genel Kurul Toplantıları’nı İstanbul’da gerçekleştirme isteklerini iletmişlerdir. Bunun üzerine, ATMK Yönetim Kurulu olarak, yaklaşık 40 uluslararası katılımcının yer alacağı aydınlatma standartları konusunda çok önemli çalışmaların yapılıp kararların alınacağı ve iki gün sürecek toplantı için ev sahipliği yapma kararını aldık. Böylelikle ATMK ev sahipliğinde 20-21 Ekim 2014 tarihlerinde CEN/TC 169 (Light and Lighting) Genel Kurul Toplantısı (25th Plenary Meeting) İstanbul’da gerçekleştirilecektir. Bu toplantıya ülkemizden de katılımcılar olacaktır. CEN/TC 169 (Light and Lighting) Genel Kurul Toplantısı için hazırlık çalışmalarımızı başlattık ve yoğun bir biçimde sürdürmekteyiz.

2014 yılında hedeflediğimiz bir başka etkinlik ise “ATMK Aydınlatma Eğitim Semineri” dizisinin ilkini Kasım ayı içinde gerçekleştirmektir. Özellikle üyelerimiz ve aydınlatma sektöründen gelen yoğun istekler doğrultusunda kurgulanan “ATMK Aydınlatma Eğitim Seminerleri” aydınlatma alanına yönelik temel bilgilerin verilmesi, aydınlatmada tasarım ilkelerinin aktarılması, uygulama örneklerinin gösterilmesi vb. konulardan oluşacaktır. Böylelikle, seminerde hem sektördeki mevcut paydaşlar hem de konuya ilgi duyan ve yeni başlayacak kişiler için yol gösterici bilgiler aktarılacaktır. Aydınlatma konusunda akademik ve sektörel eğitimi hedefleyen bu seminerlerin program ve detayları 2014 yılı Nisan-Mayıs aylarında duyurulacaktır.

2015 yılında ise daha yoğun bir çalışma programımız olacak. Bunun iki temel nedeni var. Bunlardan birincisi, Uluslararası Aydınlatma Komisyonu’nun (CIE) 2015 yılını “Uluslararası Işık Yılı (International Year of Light 2015)” ilan etmesi ve bu bağlamda Ulusal Komitelere çağrıda bulunmuş olmasıdır. “Uluslararası Işık Yılı”nın hedefi, insanlarda ışık ve ışık teknolojileri, ışığın teknolojik alanları, kültürel mirasın korunmasında ışığın rolü, endüstriyel alanda ışığın yeri gibi konularda farkındalık yaratabilmek için çeşitli etkinliklerin düzenlenmesidir. ATMK olarak da ülkemizi 2015 yılında “International Year of Light 2015” projesinde temsil etmeyi hedeflemekteyiz. Bu konuda CIE’nin yapacağı çalışmaları izlemek ve iletişimi sağlamak üzere ATMK Genel Sekreteri Prof. Dr. Alpin YENER görevlendirildi. ATMK Yönetim Kurulu olarak ‘2015 Işık Yılı’nda ülkemizde yapılabilecek etkinlerde önümüzdeki aylarda programlanacak, kesinleştirilecek ve gerekli duyurular yapılacaktır.

2015 yılı Aydınlatma Türk Milli Komitesi için ayrı bir önem taşıyor. Çünkü kuruluşunun 20. yılını kutlayacağız. Yani 2015 yılında komitemiz 20 yaşına basacak. Bu konuda da farklı etkinlikler planlıyoruz. Ve tabii ki, 2015 yılında, kuruluşumuzdan bu yana düzenli olarak her 2 yılda bir düzenlediğimiz “ATMK Ulusal Aydınlatma Kongresi ve Aydınlatma Fuarı”nın organizasyonun 10.sunu 16-19 Nisan 2015 tarihleri arasında gerçekleştireceğiz. Böylece bunun duyurusunu da şimdiden yapmış oluyorum.

Özetle 2015 yılı hem “Uluslararası Işık Yılı” hem de “ATMK’nın 20. Yılı” olması nedeniyle büyük bir önem taşıyor ve bu bağlamda yoğun bir çalışma dönemi de bizi bekliyor.

Günümüzde teknolojilerdeki baş döndürücü ilerleme ve gelişmeler doğal olarak elektronik ortamdaki bilginin paylaşımını, iletişimini de hızlandırmaktadır. ATMK olarak çalışmalarımızı dijital platformda da sürdürebilmek adına dijital yayın uygulamasına, sosyal paylaşım sitelerinde kurumsal kimliğimizle grup açılmasına ve dijital haber bülteni uygulamasına ilişkin alt yapı çalışmalarımız başlamıştır. Aldığımız bu kararın ilk uygulaması olarak ATMK adına “Linkedln Sosyal Paylaşım Sitesi”nde kurumsal sayfa oluşturulmuştur. Bunu da burada sizin aracılığınızla paylamış olmaktayım. Böylece, konu ile ilgilenen kişilerle daha farklı bir platformda ilişki kurabileceğiz.

  • Komitemizin özellikle akademik anlamda yer aldığı üniversitelerde verdiği eğitimlerde nasıl bir yeterlilik görülmektedir. Bu konudaki düşünceleriniz nelerdir?

Ben bu sorunuz cevabına daha genel bir açıklama ile başlamak istiyorum. Uluslararası Aydınlatma Komisyonu’nun (CIE) tanımına göre,  aydınlatma “nesnelere, bunların çevrelerine, ya da bir bölgeye, bir kent bölgesine, gereği gibi görülebilmeleri için ışık uygulaması”dır. Bir başka anlatımla, aydınlatma için ışığa gereksinim vardır, aydınlatmanın temel malzemesi ışıktır. Işığın hangi yolla elde edildiği konusunda, yani doğal ya da yapay kaynak kullanımı için bir sınırlama getirilmemiştir.  İnsanoğlu var olduğundan bu yana, doğal olan günışığının olmadığı ya da yetersiz olduğu durumlarda yapay ışığı elde etmek için değişik kaynaklar kullanmıştır. Bunlar, 20. Yüzyıl öncesinde meşale, mum, yağ lambası, havagazı lambası olarak sıralanabilir. Ancak, 19. yy sonlarında elektrik ile çalışan akkor lambaların bulunması, 1930’larda floresan, cıva buharlı, alçak basınçlı sodyum buharlı lambalarında kullanıma sunulması ile aydınlatma konusunda büyük değişimler yaşanmaya başlamıştır. Işık bollaşmış, ucuzlamış, yapay ışık kaynağı çeşitleri çoğalmış ve kullanıcılar için yeni ufuklar açılmıştır. Bu durum ister istemez aydınlatmanın da kendine özgü özellikleri olan bir bilim alanı olarak kabul edilmesini sağlamış ve aydınlatma tekniği olarak adlandırılan kimi temel kurallar oluşturulması sonucunu doğurmuştur. Bu bağlamda üniversitelerin kimi bölümlerinde aydınlatma dersleri okutulmaya başlamıştır.

Ülkemizdeki durumu ise şöyle açıklayabilirim. Bu gün için Türkiye’de yalnızca aydınlatmaya yönelik lisans programı bulunmamakla birlikte, kimi üniversitelerin yüksek lisans ve doktora programlarında, aydınlatma konularında tez yapmak olanaklıdır. Tarihsel süreç içinde duruma baktığımızda, 1960’lı yıllardan itibaren özellikle Yıldız Teknik Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümleri’nin ders programlarında aydınlatma konularının yer almaya başladığını görmekteyiz. Elektrik fakültelerinde durum benzer olmakla birlikte, konu ağırlıklı olarak aydınlatma tesisatı biçiminde ele alınmaktaydı. 1970’li yıllardan sonra ise üniversitelerde, aydınlatmaya yönelik yüksek lisans ve doktora programları gündeme gelmiş ve bu tür eğitimleri veren kurumların sayısı giderek artmaya başlamış.  Günümüzde ise, mimarlık ve elektrik bölümlerinde gerek lisans gerekse lisansüstü programlarında aydınlatmaya yönelik derslerin sayısında belirgin bir artış olduğu gözlemlenmektedir. Bu durum doğal olarak, aydınlatma eğitimi almış kişilerin sayısının yanı sıra ülkemizde aydınlatma alanına yönelik farkındalık ve bilincinde belli bir oranda artmasını sağlamıştır.

Öte yandan, bilindiği gibi üniversitelerde belli bir konuda eğitim verilebilmesi, o konuya yönelik derslerin programlarda yer alabilmesi için, o alanda uzmanlaşmış eğitici bir kadronun da bulunması gerekmektedir. Yanlış hatırlamıyorsam Türkiye’de 2003 yılında 70 üniversite varken, bu sayı 2013 yılında 170’e ulaştı. Yani, son on yılda üniversite sayısı iki katından fazla arttı. Yine bilindiği gibi, belli bir konuda uzmanlaşarak ders verebilecek ve konuya yönelik uygulama yapabilecek niteliklerin kazanılması yaklaşık on yıl gibi oldukça uzun bir zaman diliminde gerçekleşebilmektedir. Kısacası, tüm bilim alanlarında olduğu gibi aydınlatma alanında da yeterli donanıma sahip akademisyen sayısı, artan üniversite sayısına göre yetersiz kalmaktadır. Bunun doğal sonucu olarak pek çok üniversitenin eğitim programlarında aydınlatmaya yönelik dersler ne yazık ki yer alamamakta, mimar ve elektrik mühendisi adayları aydınlatma okumadan mezun olabilmektedir. Ülkemizde, aydınlatma alanına uygun özellikler taşıyan akademisyenlere sahip sınırlı sayıda üniversitelerde okuyan öğrencilerin gerçekten çok şanslı oldukları yadsınamaz bir gerçektir.

Konuyu toparlayacak olursam, akademik anlamda yeterli sayıda aydınlama bilgisine sahip öğretim üyesinin ve yeterli sayıda aydınlatma derslerinin bulunduğu programların hemen hemen benzer eğitimi verdiği söyleyebilirim.

  • Bizlere değerli zamanınızdan vakit ayırdığınız için teşekkür ederiz. Son olarak sektörümüze vermek istediğiniz mesaj var mıdır?

Ben de bu fırsatı verdiğiniz için sizlere teşekkür ederim. Aydınlatma Komisyonu’nun tanımından yola çıkacak olursak, aydınlatma ışığın uygulanmasıdır. Işığı uygulamak ışığı konunun özelliklerine göre biçimlendirmektir. Işığı biçimlendirmek ise aydınlatma tekniğinin tüm gereklerini sağlayabilecek düzenler kurmak, aydınlatma tekniğine uygun tasarımlar yapmak, ışık mimarisi oluşturmaktır. Aydınlatma, herhangi bir yere herhangi bir doğal ya da yapay ışık kaynağını rastgele yerleştirmek değildir. Günümüzde ister dış aydınlatma ister iç aydınlatma alanında olsun aydınlatma tekniği açısından sağlanması gereken birçok parametre standartlarda, yönetmeliklerde yer almaktadır. Standartlarda verilen değerlerden yola çıkılarak yapılan tasarımların sonuçlarının da olumlu olacağı açıktır.

Dış ve iç aydınlatma tasarımlarında özellikle tüm dünyada güncel ve üzerinde önemle durulan aydınlatmada enerji verimliği konusuna da dikkat edilmelidir. Örneğin, iç aydınlatma tasarımları açısından, ülkemizde yürürlükte olan “TS EN 12464-1: Işık ve Işıklandırma İş Mahallerinin Aydınlatılması – Bölüm 1: Kapalı Alandaki İş Mahalleri” standardında belirtildiği gibi doğal ışıktan olabildiğince yararlanılmalıdır. Yapay aydınlatma açısından ışık kaynaklarında 2000’li yıllardan bu yana baş döndürücü gelişmeler yaşanmaktadır. Özellikle LED kaynaklarındaki gelişmeler aydınlatma tasarımcılarının, LED, aydınlatma aygıtı ve komponent üreticilerinin de aydınlatma konusuna daha farklı bir bakış açısı ile yaklaşmalarını zorunlu kılmıştır. Kısacası aydınlatma sektöründe yer alan kişi, kurum ve kuruluşların daha olumlu aydınlatma tasarımları ve aydınlatma elemanları üretmeleri, ancak günün koşullarını dikkate almaları ve daha interdisipliner bir biçimde çalışmaları ile gerçekleşebilecektir.

 

Yorumlar

Yorum Mesajınız